Σήμερα το πρωί μέσα στην ζοφερή μας πραγματικότητα διάβασα την ανάλυση του Παναγιώτη Βρυώνη. Μπορώ να πω ότι με συγκίνησε, γιατί είναι ότι πιο κοντά στην πραγματικότητα διάβασα. Δες τε την

Ακούσαμε λοιπόν τις αποφάσεις: περικοπές μισθών, αύξηση έμμεσων φόρων, έκτακτη εισφορά, πάγωμα συντάξεων κ.λ. Σκληρά μέτρα που θα δυσκολέψουν τον μέσο εργαζόμενο και συνταξιούχο. Διαβάζω πολλούς που γράφουν: αυτές τις περικοπές βρήκατε να κάνετε; γιατί δεν κόψατε από το Χ ή το Ψ;

Η σκληρή αλήθεια είναι ότι τα μέτρα αυτά δεν ήρθαν για να λύσουν το πρόβλημα του ελλείμματος. Έτσι κι αλλιώς, δεν φτάνουν για να το λύσουν. Όπως θα διαβάσατε, με τα μέτρα θα συγκεντρωθούν 4.8 δις. Αν ψάξετε τις οικονομικές εφημερίδες, θα βρείτε ότι μόνο μέσα στους επόμενους μήνες, το Ελληνικό Δημόσιο θα πρέπει να βρει 24 δις για να πληρώσει ομόλογά του που λήγουν -να δώσει δηλαδή πίσω στους δανειστές μας χρήματα που μας είχαν δανείσει στο παρελθόν. Και αυτά χωρίς να λάβουμε υπόψη μας ότι η οικονομία μας είναι ήδη σε ύφεση, άρα πιθανότατα να χρειαζόμασταν έτσι κι αλλιώς να δανειστούμε.

Από που θα βρεθούν τόσα χρήματα; Με νέο δανεισμό. Και αυτό ήταν το άμεσο πρόβλημα που έπρεπε να αντιμετωπιστεί. Αν αναγκαστούμε να δανειστούμε με τους όρους που ζητούσαν ως προχθές οι αγορές, είναι σαν να ξεπουλάμε την χώρα -η καταστροφή θα ήταν βέβαια στο προσεχές διάστημα.

Ακόμη και χωρίς τα διάφορα κερδοσκοπικά παιχνίδια που παίζονται στην πλάτη της Ελληνικής οικονομίας (διότι προσφέρεται), αυτό που ενδιαφέρει τους δανειστές μας είναι το ρίσκο που αναλαμβάνουν όταν μας δανείζουν. Δηλαδή, πόσο πιθανό είναι όταν θα έρθει η στιγμή να τους πληρώσουμε να μην μπορούμε και να χάσουν τα χρήματά τους. Η προσπάθεια της Ελληνικής κυβέρνησης όλους αυτούς τους μήνες ήταν να τους πείσει ότι δεν αναλαμβάνουν μεγάλο ρίσκο: υπάρχει μία σοβαρή κυβέρνηση που είναι αποφασισμένη να αλλάξει τα στραβά της ελληνικής οικονομίας, να την επαναφέρει σε τροχιά ανάπτυξης, να μειώσει τα ελλείμματα.

Η σκληρή αλήθεια είναι ότι δεν μας πιστεύουν. Βλέπουν ότι διάφορα πράγματα αλλάζουν, αλλά η ψυχρή λογική λέει «εσείς οι Έλληνες μας λέτε συστηματικά ψέματα εδώ και χρόνια, δεν ρισκάρουμε, εκτός και αν κάνετε 1,2,3″.

Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν χθες είναι σε αυτή την κατεύθυνση. Θα ήταν χειρότερα, αν η ελληνική κυβέρνηση δεν είχε καταφέρει τους προηγούμενους μήνες να αποδείξει ότι όντως, πολλά πράγματα έχουν αρχίσει να αλλάζουν, ότι είναι ένας σοβαρός συνομιλητής και ένας σοβαρός εταίρος.

Αν σε πολιτικό επίπεδο δεν καταφέρει ο Παπανδρέου να κερδίσει την πολιτική στήριξη που χρειάζεται διεθνώς, ώστε να καταλάβουν οι κερδοσκόποι πως δεν υπάρχει περιθώριο να παίζουν με την Ελληνική οικονομία και ότι πλέον η Ελληνική οικονομία δεν είναι μόνη της, αλλά έχει ισχυρούς συμμάχους, τα μέτρα που ανακοινώθηκαν δεν φτάνουν.

Τα μέτρα αυτά δεν αρκούν για να βγάλουν την χώρα από την ύφεση στην οποία βρίσκεται ήδη. Είναι μέτρα που δίνουν την πιστωτική ανάσα.

Αν τις επόμενες μέρες (και λέω «αν», διότι τίποτα δεν έχει κριθεί ακόμη) διασφαλίσουμε ότι θα μπορούμε να δανειζόμαστε με λογικούς όρους, τότε θα έχουμε πάρει μία ανάσα. Θα έχουμε κερδίσει περιθώριο μερικών μηνών για να αποδείξουμε στην πράξη ότι μπορούμε να κάνουμε κάτι καλύτερο. Αν μέσα στους επόμενους μήνες αρχίσουν να υλοποιούνται οι θεσμικές αλλαγές που χρειάζονται, αν πράγματι μειωθούν οι σπατάλες, αν μειωθεί η φοροδιαφυγή, αν δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για ανάπτυξη, τότε θα έχουμε κερδίσει ακόμη μεγαλύτερο περιθώριο.

Δεν νομίζω ότι η πορεία αυτή θα είναι σύντομη. Φοβάμαι ότι θα πάρει μήνες, χρόνια.

Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι στο ενδιάμεσο δεν υπάρχουν περιθώρια για να βελτιώσουμε το επίπεδο ζωής μας. Πέρα από την οικονομία, υπάρχουν (δυστυχώς; ευτυχώς;) πολλά που μπορούμε να βελτιώσουμε.

Δεν χρειάζονται απαραίτητα περισσότερα χρήματα για να λειτουργήσουν πιο σωστά τα νοσοκομεία. Δεν χρειάζονται απαραίτητα περισσότερα χρήματα για να βελτιωθεί η κατάσταση στα σχολεία. Δεν χρειάζονται περισσότερα χρήματα για να μπορεί ο πολίτης να εξυπηρετείται από τις δημόσιες υπηρεσίες. Δεν χρειάζονται περισσότερα χρήματα για να μειώσουμε τα δυστυχήματα στους δρόμους.

Χρειάζονται έξυπνες λύσεις. Χρειάζεται βούληση, όχι μόνο από τον Πρωθυπουργό (εκεί υπάρχει), όχι μόνο από το σύνολο του πολιτικού προσωπικού της χώρας, αλλά και από το σύνολο των πολιτών. Και χρειάζεται να ξεβολέψουμε όλους όσους έχουν βολευτεί από ένα σάπιο σύστημα που λειτουργεί εις βάρος όλων μας.

Εγώ νομίζω ότι μπορούμε.